در روایتی از پیامبر اکرم صلی الله آمده است: اگر تمام درختها قلم شوند و آب دریاها مرکب شود، اجنّه محاسبه کننده باشند و انسانها از اولین تا آخرین نویسنده باشند، نمیتوانند فضایل علی بن ابیطالب را بنویسند.

در خطبه قاصعه نهج البلاغه، در بند ۱۱۹، امیر المومنین خود را معرفی میکند: من همانند بچه شتری که دنبال مادر میرود، دنبال پیامبر بودم. پیامبر هم هر روز از اخلاق برای من دستور و نشانه ای میداد. و بر من امر میکرد به دستوری که داده است عمل کنم. [و بر عمل نظارت داشت]. پیامبر هر سال مدتی را در غار حراء مجاور و گوشه نشین بود و فقط من ایشان را میدیدم و دیگران نمیدیدند. [من همواره با رسول الله بودم]. در آن روز غیر از خانه رسول خدا صلى الله علیه و آله و سلم خانه‏اى که اسلام در آن راه یافته باشد وجود نداشت،تنها خانه آن حضرت بود که او وخدیجه،و من نفر سوم آنها،اسلام را پذیرفته بود. من نور وحی را میدیدم و بوی نبوت را میشندیم. [یعنی هنگام نزول وحی من حاضر بودم و درک میکردم]. هنگام نزول وحی بر پیامبر [اولین بار]، یک مرتبه صدای ناله شیطان را شنیدم. از پیامبر پرسیدم این صدای ناله از چه بود؟ پیامبر فرمود: ناله شیطان بود که با پیامبری من از بندگان خدا مایوس شد (به قولی از بندگی کردن دیگران از خود مایوس شد). [این خطبه ها از زبان یک معصوم است که شهادت بر این موضوع میدهد]. پیامبر به من فرمود: ای علی، تو هرچه را من میشنوم میشنوی، و هر چیزی که من میبینم تو میبینی، الا آنکه تو نبی نیستی ، لکن تو وزیر من هستی. [معصوم دوم، پیامبر صلی الله شهادت داد که علی در صحنه های نزول وحی حضور داشته است و شاهد بوده است]

در خطبه ۱۹۷ نهج البلاغه، مولا علی داستان قبض روح پیامبر اکرم را توضیح میدهد. مولا علی فرمودند: آن هنگام که روح پیامبر قبض میشد، سر ایشان بر سینه من بود. بعد از قبض روح مسئولیت غسل ایشان بر من بود. ملائکه با من کمک میکردند و با شستن بدن، در و دیوار با ما ضجه میزدند. ملائکه می آمدند و ملائکه میرفتند. و گوش من لحظه ای از همهمه آمدن و رفتن ملائکه خالی نبود. دائم بر پیامبر درود میفرستادند. تا آنکه ما او را در ضریح مطهرشان قرار دادیم.

پس علی بن ابیطالب، در موقع نزول وحی حاضر بوده است و وحی را درک میکرده، صدای شیطان را میشنید و ملائکه را ملاقات میکرده و صدای آنها را نیز میشنیده است.

در آیه ۶۱ سوره آل عمران، مسیحیان نجران خدمت پیامبر آمدند و داستان مباهله اتفاق افتاد. مباهله در ۲۴ ذی الحجه اتفاق افتاد.

فَمَنْ حَاجَّکَ فِیهِ مِنْ بَعْدِ مَا جَاءَکَ مِنَ الْعِلْمِ فَقُلْ تَعَالَوْا نَدْعُ أَبْنَاءَنَا وَأَبْنَاءَکُمْ وَنِسَاءَنَا وَنِسَاءَکُمْ وَأَنْفُسَنَا وَأَنْفُسَکُمْ ثُمَّ نَبْتَهِلْ فَنَجْعَلْ لَعْنَهَ اللَّهِ عَلَى الْکَاذِبِینَ

هرگاه بعد از علم و دانشى که [در باره مسیح‏] به تو رسیده‏، [باز] کسانى با تو به محاجّه و ستیز برخیزند، به آنها بگو: (بیایید ما فرزندان خود را دعوت کنیم‏، شما هم فرزندان خود را؛ ما زنان خویش را دعوت نماییم‏، شما هم زنان خود را؛ ما از نفوس خود دعوت کنیم‏، شما هم از نفوس خود؛ آنگاه مباهله کنیم‏؛ و لعنت خدا را بر دروغگویان قرار دهیم‏.

مرحوم علامه طباطبایی در تفسیر این آیه، عصمت حضرت صدیقه فاطمه و مولا علی را اثبات کرده است. (مراجعه شود به المیزان) اما نکته مهمی که اینجا است، آن است که افرادی که با پیامبر بودند مدعی بودند نه تماشاچی. کسی که ادعایی دارد تلاش میکند که ادعای خود را ثابت کنند. اما تماشاچی فقط نگاه میکند و حرفی برای گفتن ندارد. مرحوم علامه میفرمایند در آیه آمده است لعنت خدا بر دروغگویان، یعنی ضمیر را جمع آورده است. در حالیکه اگر تنها خود پیامبر مدعی بوده اند، باید ضمیر مفرد می آمد. پس حضرت فاطمه، حضرت علی و حسنین هم همان ادعای پیامبر را داشتند.

اما نکته دوم در أَنْفُسَنَا است. این أَنْفُسَنَا به مولا علی بر میگردد. یعنی امیر المومنین نفس و جان پیامبر است. در آیات ۱۹۳ و ۱۹۴ سوره شعراء آمده است: نَزَلَ بِهِ الرُّوحُ الأمِینُ – عَلَى قَلْبِکَ لِتَکُونَ مِنَ الْمُنْذِرِینَ

خدا میفرمایند روح الامین بر قلب پیامبر نازل میشد. و با توجه به این آیه و دو روایت بالا (من نور وحی را میدیدم و بوی آن را میشندیم و …)، قلب و جان پیامبر، مولا علی علیه السلام است.

و این را هم اضافه کنید که پیامبر فرمود: انا من علی و علیٌ منی. لَحمُهُ لَحمی و دَمُه دَمی …

در روایتی مامون از امام رضا علیه السلام سئوال میکند: یا رضا، چه دلیلی دارید که علی خلیفه بر حق بود؟ امام آیه مباهله را میخواند. و میفرمایند أَنْفُسَنَا در این آیه دلیل بر امامت و ولایت علی بن ابیطالب است. چراکه أَنْفُسَنَا رجوع دارد بر علی علیه السلام و مسلما بعد از پیامبر باید جان پیامبر بر مسند امامت بنشیند. مامون بر امام اشکال کرد که اگر نِسَاءَنَا نبود حرف شما درست بود. چراکه این کلمه در مقابل رجال است و أَنْفُسَنَا ی شما معنایی که شما میکنید ندارد. بلافاصله امام فرمودند اگر أَبْنَاءَنَا نبود حرف تو درست بود. چرا که أَبْنَاءَ شامل هر مردی است چه برادر، فرزند و … و نِسَاءَنَا یعنی زنها که در اینجا تنها فاطمه الزهرا سلام الله علیها ست و أَنْفُسَنَا یعنی تنها امیر المومنین.

Print Friendly
  • امام رضا علیه السلام فرمودند:


    لا یستَکمِلُ عَبدٌ حقیقةَ الایمانِ حَتَّى تَکونَ فیهِ خِصالُ ثَلاثٍ: اَلتَّفقُّهُ فِى الدّینِ وَحُسنُ التَّقدیرِ فِى المَعیشَةِ، وَالصَّبرُ عَلَى الرَّزایا
    هیچ بنده‌ای به کمال حقیقت ایمان نمیرسد مگر این که در او سه خصلت باشد: 1- شناخت صحیح دین 2- تدّبر نیکو در امور زندگی و 3- شکیبایی در مصیبت‌ها و بلاها
    بحار الانوار، ج 78، ص 339، ح1
  • امام رضا علیه السلام:


    مَن رَضى عن الله تعالى بالقَلیل مِن الرّزق، رضَى الله منه بالقَلیل مِنَ العَمل
    هر کس به رزق و روزی کم از سوی خدا راضی باشد، خداوند از عمل کم او راضی خواهد بود
    بحـارالانـوار،ج 78،ص 357
  • امام حسین علیه السلام:


    لاتـَرفع حــاجَتَک إلاّ إلـى أحـَدٍ ثَلاثة: إلـى ذِى دیـنٍ، اَو مُــرُوّة اَو حَسَب
    حاجت خود را جز به یکى از سه نفر مبر: 1- به دیندار، یا 2- صاحب مروت، یا 3- کسى که اصالت خانوادگى داشته باشد
    تحف العقول ، ص 251
  • جستجو