ما از عرفه چه میدانیم؟ فقط همینقدر که در آن امام سوم شیعیان، حسین بن علی علیه السلام دعایی را در سرزمین عرفات خواند؟ دعایی که خیلیها تصور میکنیم در همان سالی خوانده شد که حضرت به سمت کربلا حرکت کرد، در حالیکه از روایات و اسناد تاریخی چنین برداشتی نمیشود.

عرفه، همان روزی است که حضرت آدم بعد از چهل بامداد اشک ریختن در کوه صفا، جبرئیل بر او نازل شد و در هشتم ذیحجه او را به منی برد. شب را آنجا ماند و صبح به صحرای عرفات رفتند. در آنجا جبرئیل احرام بستن را به حضرت آدم آموخت، لبیک گفتن را به او یاد داد و هنگامی که عصر شد به گفته ی جبرئیل غسل کرد و بعد از نماز عصر (نماز فقط مختص پیامبر اکرم نبوده، البته ممکن است در ظاهر امر تفاوتهایی هم بوده باشد) کلماتی را که از خدا دریافت کرده بود به او تعلیم داد:

فَتَلَقَّىٰ آدَمُ مِن رَّبِّهِ کَلِمَاتٍ فَتَابَ عَلَیْهِ إِنَّهُ هُوَ التَّوَّابُ الرَّحِیمُ (بقره – آیه ۳۷)

 

سُبحانَکَ اللهُمَ وَ بِحمدِک   —-   خداوندا، باسپاس گذاری از تو، تسبیح تو را میگویم

لاالهَ الاّ اَنْتْ —-  جزتو خدایی نیست

عَمِلْتُ سوء وَ ظَلَمْتُ نَفْسی  —-  عمل خلافی انجام دادم و بر خودم ظلم کردم

وَ اِعْتَرِفْتُ بِذَنبی اِغْفرلی  —-  و به گناه خودم معترفم، مرا ببخش

اِنَّکَ اَنْتَ اَلغَفور الرّحیمْ —-  همانا تویی بخشنده و مهربان

 

عرفه همان روزی است که جبرئیل مناسک حج را به حضرت ابراهیم آموخت و ابراهیم بود که به جبرئیل خطاب کرد و گفت: عَرَفتُ، عَرَفتُ (شناختم، شناختم)

 
عرفه همان روزی است که محمد رسول الله، پیامبر آخرین، آنکه سلام خدا بر او و اهل بیتش باد، خطاب به مردم چنین فرمود:

 ای مردم سخنان مرا بشنوید! شاید دیگر شما را در این نقطه ملاقات نکنم. شما به زودی بسوی خدا باز می گردید. در آن جهان به اعمال نیک و بد شما رسیدگی میشود. من به شما توصیه میکنم هرکس امانتی نزد اوست باید به صاحبش برگرداند. هان ای مردم بدانید ربا در آئین اسلام اکیداً حرام است. از پیروی شیطان بپرهیزید. به شما سفارش می کنم که به زنان نیکی کنید زیرا آنان امانتهای الهی در دست شما هستند، و با قوانین الهی بر شما حلال شده اند.

… من در میان شما دو چیز بیادگار می گذارم که اگر به آن دو چنگ زنید گمراه نمی شوید، یکی کتاب خدا و دیگری سنت و (عترت) من است. هر مسلمانی با مسلمان دیگر برادر است و همه مسلمانان جهان با یکدیگر برادرند و چیزی از اموال مسلمانان بر مسلمانی حلال نیست مگر اینکه آنرا به طیب خاطر به دست آورده باشد…

 

آری عرفه همان روزی ست که حسین بن علی دعایی خواند خواندنی. دعایی سرشار از تعالیم دینی، اخلاقی، قرآنی و معرفتی. همان عباراتی که با حمد و ستایش خدا آنچنان شروع میشود که لرزه به اندام میافتد:

اَلْحَمْدُ للهِِ الَّذِی لَیْسَ لِقَضاءِهِ دافِع –ستایش مخصوص خدایی ست که هیچ مانعی برای قضای او نیست

دعایی که ارزش صاحب دعا را آنقدر بالا نشان داد که خدا در روز عرفه، قبل از نظاره ی حاجیان صحرای عرفات به زائران حسین نگریست و مینگرد.

عرفه، روز توبه، روز بازگشت به خدا، روز حرکت از نا کجا آباد به سرمنزل مقصود. عرفه، اگر تنها به یک توجه ختم شود، راهی میشود به سوی خدا. و برنده آن ست که این توجه را همراه سازد به گریه، اشک، زاری، توبه و هر آنچه که نشان دهدکه او نمیخواهد این که هست باشد و میخواهد آن شود که او میخواهد.

چه زیباتر است که این اشک و آه همراه باشد به سجودی پر معنا که نزدیک گرداند بنده ای را به معبود و چه خوش ساعتی ست آن لحظه که ندایی بر آید که ای بنده، بیا که آغوش ما همیشه منتظر تو بوده است.

آری، عرفه همان روزی است که اگر فرصت قدر از دست رود، خدا راه فراری چون او را نشان میدهد برای بندگان جا مانده ای چون من که اگر این را نیز سوخه بیند،سوخته شود به آتش درونش. سوختنی از جنس جدایی، سوختنی از سنگینی گناه و دوری از تنها حبیب او. گرچه او را حبیب نبوده اما او حبیبش بوده هر زمان، هر مکان و به هرحال و احوال.

عجب دعایی ست این دعای عرفه، که به یاد آورد حقایقی را وقتی میخوانی:

فَاِنْ دَعَوْتُکَ اَجَبْتَنِی وَاِنْ سَأَلْتُکَ اَعْطَیْتَنِی ، وَ اِنْ اَطَعْتُکَ شَکَرْتَنِی ، وَ اِنْ شَکَرْتُکَ زِدْتَنِی

هرگاه دعا کردم اجابتم کردی و اگر از “تو” خواستم به من اعطایش کردی، اگر از تو فرمان بردم از من قدردانی کردی و آنگاه که شکر تو را به جا آوردم بر افزونش ساختی

و چه خوش دعایی میکند و چه زیبا از خدا میخواد:

اَللّهُمَّ اجْعَلْنِی اَخْشاکَ کَاَنِّی اَراکَ ، وَ اَسْعِدْنِی بِتَقْواکَ ، وَ لا تُشْقِنِی بِمَعْصِیِتِکَ ، وَ خِرْلِی فِی قَضاءِکَ، وَ بارِکْ لِی فِی قَدَرِکَ، حَتّى لا اُحِبُّ تَعْجِیلَ ما اَخَّرْتَ، وَ لا تَاْخِیرَ ما عَجَّلْتَ.

خداوندا آنچنان مرا از خود ترسان کن که گویی تو را میبینم، و مرا با تقوای خود خوشبخت کن، به سبب نافرمانی ت بدبختم مساز، و برایم در قضای خود خیر مقدر ساز و در قَدَر خود برایم برکت قرار ده، تا نخواهم تعجیل در آنچه تو میپسندی دیر باشد و تاخیر در انچه تو میخواهی پیش آید

و حقیقتا همین دو کلام ما را بس، که عمری را آنچنان زندگی کنیم که لحظه لحظه به خدایی نزدیک شویم که جز خیر بر بنده اش چیزی نخواسته و این بنده است که اگر تلخی بر او میآید گمان میکند از سوی خداست و نمیداند این تلخی از گناهان اوست که آمیخته شد به محبت خدا

 

عرفه، آماده شویم، توبه کنیم و باز گردیم – انشاء الله (متن عربی و ترجمه دعای عرفه)

 

 

خودم هم فراموش کردم تولد وبلاگ دقیقا کی بود. فقط یادم هست از نیمه آذر گذشته بود. عرفه رو خوب زمانی دیدم برای تولد گرفتن

بازگشت به خدا، چهار ساله شد. این یعنی چهار سال به عمر نویسنده اون هم اضافه شده، شاید خبری باشد که از غفلت برون آید، اگر خدا خواهد و مهم تر آنکه خود همت کند.

 

یا علی، التماس دعا

Print Friendly
  • امام رضا علیه السلام فرمودند:


    لا یستَکمِلُ عَبدٌ حقیقةَ الایمانِ حَتَّى تَکونَ فیهِ خِصالُ ثَلاثٍ: اَلتَّفقُّهُ فِى الدّینِ وَحُسنُ التَّقدیرِ فِى المَعیشَةِ، وَالصَّبرُ عَلَى الرَّزایا
    هیچ بنده‌ای به کمال حقیقت ایمان نمیرسد مگر این که در او سه خصلت باشد: 1- شناخت صحیح دین 2- تدّبر نیکو در امور زندگی و 3- شکیبایی در مصیبت‌ها و بلاها
    بحار الانوار، ج 78، ص 339، ح1
  • امام رضا علیه السلام:


    مَن رَضى عن الله تعالى بالقَلیل مِن الرّزق، رضَى الله منه بالقَلیل مِنَ العَمل
    هر کس به رزق و روزی کم از سوی خدا راضی باشد، خداوند از عمل کم او راضی خواهد بود
    بحـارالانـوار،ج 78،ص 357
  • امام حسین علیه السلام:


    لاتـَرفع حــاجَتَک إلاّ إلـى أحـَدٍ ثَلاثة: إلـى ذِى دیـنٍ، اَو مُــرُوّة اَو حَسَب
    حاجت خود را جز به یکى از سه نفر مبر: 1- به دیندار، یا 2- صاحب مروت، یا 3- کسى که اصالت خانوادگى داشته باشد
    تحف العقول ، ص 251
  • جستجو